"Onthoud altijd het volgende: kwetsende opmerkingen, manipulatieve acties en leugens kunnen, als ze één, twee, misschien zelfs drie keer voorkomen, menselijke karakertrekken zijn... ALS DIT TELKENS WEER, OPNIEUW EN OPNIEUW GEBEURT, IS ER SPRAKE VAN EEN ZIEKELIJK PATROON."
"Probeer nooit het gedrag van een narcist te interpreteren met normen die je op jezelf van toepassing acht. Dat is de grootste fout die je kunt maken want dat maakt dat je langer onder zijn beïnvloeding blijft dan goed voor je is. Als je ervan uitgaat dat je narcistische partner dezelfde motieven heeft als jij of als je vast blijft houden aan het idee dat in een relatie "alles kan worden opgelost met communicatie, openheid en begrip", ben je het ideale slachtoffer van de narcist."
"Tegenover een perverse narcist kun je, tenzij je zelf net zo'n karakter hebt, nooit het laatste woord hebben."
"De narcist is een wolf in schaapskleren, hij is een Dr Jekyll / Mr Hyde -figuur."
Dit zijn enkele (van de vele) quotes die ik in mijn zoektocht naar antwoorden o.a. op het internet heb gevonden. De getuigenissen van slachtoffers verwoorden de frustratie en de verwarring die de narcist teweeg brengt door het masker dat hij uitdraagt naar de buitenwereld en de gek-makende psychologische terreur die hij binnen zijn interpersoonlijke relaties uitoefent.
Vaak wordt pas aan het eind van zo'n relatie in volle omvang duidelijk hoe gestoord de narcist is, het proces dat hieraan vooraf gaat heeft echter steeds hetzelfde patroon. Het doel van dit blog is om anderen te helpen deze patronen in een relatie met een narcist te herkennen. Het kan je motiveren om tijdig uit de situatie te stappen, hier niet meer aan ten prooi te vallen en maatregelen te nemen die nodig zijn voor je eigen fysieke en mentale gezondheid.
FASE 1 Verleiding van de Partner d.m.v. idealisatie
In het begin van de relatie voel je je de koning te rijk; je hebt nog nooit zo'n leuke, attente, lieve, zorgzame man ontmoet. Hij lijkt alles op een rijtje te hebben, hij is succesvol, sociaal vaardig en de gangmaker op elk feest. Ook je vrienden en familieleden zijn onder de indruk. De narcist idealiseert en spiegelt zijn partner; als zij 'overdreven gestes' snel doorziet, zal hij zich daarop aanpassen. Hij observeert je, maakt aantekeningen in zijn hoofd en weet precies waar je wel of niet van houdt. Het is tevens heel goed mogelijk dat hij zich bescheiden opstelt, niet iedere narcist (zoals vaak wel gedacht wordt!) zal proberen zich te onderscheiden met dure auto's, maatpakken, gadgets of vakantiebestemmingen.
Binnen een goed functionerende relatie is een wederzijdse narcistische bevestiging normaal, zelfs als er af en toe eens sprake is van strijd of machtsspelletjes. De narcist probeert het verlangen van de ander te vangen, die ander die hem een goed zelfbeeld teruggeeft, om haar op steelse wijze in te palmen. Het vertrouwen en het verlangen die de narcist bij de partner heeft gecreëerd, gaat hij in de volgende fasen gebruiken als machtspositie. De narcist is degene die het spel leidt, het slachtoffer is een bruikbaar object, geen interactief subject. Deze eerste fase kan meerdere (!) jaren in beslag nemen waarbij een progressief proces van verleiding in werking treedt.
FASE 2 Beïnvloeding van de Partner d.m.v. (verbale) manipulatie en intimidatie
Als de narcist het gevoel heeft dat hij zijn relatie veiliggesteld heeft maar nog niet iedere vorm van verrassing is uitgesloten, kan het proces van beïnvloeding beginnen. Dit proces wordt tot in de finesses uitgedacht met betrekking tot de gevoeligheden en kwetsbaarheden van het slachtoffer. Dit gebeurt voornamelijk door middel van verleiding én manipulatie.
Zoals bij iedere vorm van manipulatie gaat het erom de ander tijdens deze fase te laten geloven dat zij vrij is, zelfs als het gaat om een geniepige, onopvallende handeling met de bedoeling de ander haar vrijheid te ontnemen. Het gaat er daarbij niet om onderling als gelijken te communiceren, maar om iemand zijn wil op te leggen en tegelijkertijd te verhinderen dat die ander zich bewust wordt van dit proces. Zie voor een uitstekend voorbeeld daarvan deze e-mail van mijn ex (in Engels).
Binnen de perverse strategie moet de ander langzaam onderworpen en beschikbaar gehouden worden. Het is belangrijk de macht te behouden en de ander onder controle te hebben. Deze fase wordt gekenmerkt door het in verwarring brengen van de partner die tot dan toe niks in de gaten heeft gehad. Het begint met onschuldige manoeuvres maar al gauw worden die intimiderend als de partner zich verzet. Als de partner te volgzaam is, is het spel niet spannend. Er moet zoveel weerstand geboden worden dat de narcist zin houdt om de relatie voort te zetten, maar niet zoveel dat hij zich bedreigd voelt. De partner wordt als het ware op een schema van 'partiële bekrachtiging' gezet: vaak bot vangen, af en toe de jackpot - de narcist als gokkast...
Aan het eind van deze fase wordt gebruik gemaakt van speciale manieren van communicatie: paradoxale communicatie en houdingen, indirecte leugens en agressie, sarcastische opmerkingen en minachting. De partner heeft continu het gevoel ernaast te zitten en voelt de wrok groeien. Niets lijkt meer logisch, er worden dingen gezegd die onmiddellijk daarna worden ontkend, bewijzen worden onder de tafel geveegd. Maar hoe kan ze die vage indrukken, die onbenoembare gevoelens, die onrust onder woorden brengen? Er wordt namelijk nooit iets concreets gemaakt.
Dergelijke manieren om iemand uit evenwicht te brengen worden door de narcist systematisch aangewend, zonder enige compensatie of excuus. Het is moeilijk om zich los te maken uit deze relatie, want reeds na de eerste klappen is in feite een pathologisch schuldgevoel ontstaan. De slachtoffers voelen zich verantwoordelijk voor het verloop van de relatie. Dit schuldgevoel wordt vaak nog versterkt door de omgeving die, zelf ook aan verwarring ten prooi, maar zelden kans ziet om steun te bieden zonder kritiek te leveren: "Jij zou eens wat minder zus of zo moeten doen... zie je dan zelf niet dat dat olie op het vuur is? Als je zo doet, is het ook geen wonder dat hij...
FASE 3 Vernietiging van de Partner d.m.v. psychisch geweld en haat | 
